پلاگین هیبرید چگونه کار میکند؟
سیستم پلاگین هیبرید از چند بخش اصلی تشکیل شده است: باتری، موتور الکتریکی، موتور بنزینی، سیستم مدیریت انرژی و مجموعه انتقال قدرت.
باتری انرژی مورد نیاز موتور الکتریکی را تأمین میکند. در حالت برقی، خودرو میتواند بدون روشن شدن موتور بنزینی حرکت کند. زمانی که شارژ باتری کاهش پیدا کند یا شرایط رانندگی به توان بیشتری نیاز داشته باشد، موتور بنزینی نیز میتواند وارد مدار شود.
در بسیاری از خودروهای پلاگین هیبرید، هنگام ترمزگیری نیز بخشی از انرژی جنبشی خودرو به انرژی الکتریکی تبدیل و به باتری بازگردانده میشود؛ فرآیندی که به آن ترمز احیاکننده یا Regenerative Braking گفته میشود.
به همین دلیل، سیستم پلاگین هیبرید را نباید مانند دو سیستم کاملاً جداگانه در نظر گرفت. خودرو بهطور مداوم میزان شارژ باتری، نیاز به توان، شرایط مسیر و سایر پارامترها را بررسی میکند تا مناسبترین منبع انرژی را انتخاب کند.

استفاده روزانه از خودرو پلاگین هیبرید
باتری را بهطور منظم شارژ کنید
مهمترین تفاوت پلاگین هیبرید با هیبرید معمولی، امکان شارژ باتری از منبع برق خارجی است. بنابراین اگر قرار باشد خودرو بدون شارژ خارجی استفاده شود، یکی از مهمترین مزایای آن عملاً کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.
مصرف سوخت خودروهای پلاگین هیبرید تا حد زیادی به فاصلهای که بین دو نوبت شارژ طی میشود وابسته است. اگر خودرو مرتب شارژ شود و بخش قابل توجهی از مسیرهای روزانه در محدوده پیمایش برقی قرار داشته باشند، سهم استفاده از بنزین کاهش پیدا میکند. در مقابل، اگر خودرو هیچوقت به برق متصل نشود، مصرف سوخت آن میتواند به خودروی هیبریدی مشابه نزدیک شود.
برای استفاده روزمره، شارژ خودرو در زمانی که برای استفاده بعدی به آن نیاز ندارید، روش مناسبی است؛ برای مثال میتوان خودرو را پس از پایان استفاده روزانه به شارژ متصل کرد تا میزان شارژ باتریها همواره در بالاترین سطح ممکن و موتور بنزینی برای شارژ باتریها روشن نشود.
استفاده روزانه از خودرو پلاگین هیبرید
از حالت EV در مسیرهای مناسب استفاده کنید
حالت EV یا رانندگی تمامبرقی برای شرایطی مناسب است که نیاز به توان بسیار زیادی وجود ندارد و مسیر نیز در محدوده پیمایش برقی خودرو قرار میگیرد.
مسیرهای شهری کوتاه، رفتوآمد روزانه، حرکت در ترافیک و مسیرهایی که سرعت متوسط پایینتری دارند، معمولاً فرصت مناسبی برای استفاده از باتری هستند. در چنین شرایطی میتوان بخش زیادی از مسیر را بدون استفاده از موتور بنزینی طی کرد.
با این حال، نباید انتظار داشت خودرو در تمام شرایط در حالت EV باقی بماند. شتابگیری شدید، سرعت بالا، نیاز زیاد به گرمایش یا سرمایش و پایین آمدن سطح شارژ باتری میتواند باعث ورود موتور بنزینی شود.
بنابراین روشن شدن موتور بنزینی در چنین شرایطی الزاماً نشانه مشکل نیست؛ سیستم مدیریت انرژی ممکن است تشخیص دهد که استفاده همزمان از موتور بنزینی و الکتریکی بهینهتر است.

اجازه دهید حالت Hybrid وظیفه خود را انجام دهد
در حالت هیبریدی، خودرو میتواند از موتور الکتریکی و موتور بنزینی بهصورت ترکیبی استفاده کند. هدف این حالت، استفاده بهینه از منابع مختلف انرژی بر اساس شرایط رانندگی است.
برای مثال، در زمان حرکت یا شتابگیریهای سبک ممکن است موتور الکتریکی نقش بیشتری داشته باشد، در حالی که هنگام نیاز به توان بالاتر یا در شرایطی که استفاده از موتور بنزینی منطقیتر است، موتور احتراقی نیز وارد مدار میشود.
بنابراین در حالت Hybrid لازم نیست راننده دائماً تلاش کند موتور بنزینی را خاموش یا باتری را در یک سطح مشخص نگه دارد. بهتر است اجازه دهید سیستم مدیریت انرژی خودرو، مطابق طراحی خود، نحوه توزیع توان را کنترل کند.
البته نام و عملکرد حالتهای رانندگی در خودروهای مختلف یکسان نیست. بنابراین برای شناخت دقیق عملکرد EV، Hybrid، Save، Charge یا سایر حالتها باید به دفترچه راهنمای همان خودرو مراجعه کرد.
پیشنهاد مطالعه: مودهای رانندگی چیست و چگونه کار میکند؟
نحوه شارژ روزانه باتریها
شرایطی را در نظر بگیرید که شما پس از استفاده روزانه، امکان شارژ مجدد باتریها را داشته باشید و به عنوان مثال در هر بار استفاده از خودرو ۳۰ درصد از باتری آن توسط موتور الکتریکی مصرف میشود، اگر شما تنظیم کرده باشید که باتری با رسیدن میزان شارژ به ۷۵ درصد، دوباره شارژ شود، موتور بنزینی روشن میشود و شروع به شارژ باتریها میکند که در این حالت مصرف بنزین شما بالاتر میرود، اما اگر همین تنظیمات را روی ۶۰ درصد قرار دهید، موتور بنزینی بهجز در مواردی که خودرو به قدرت بیشتری نیاز دارد، جهت شارژ باتری روشن نخواهد شد و مصرف سوخت کمتری خواهید داشت.

در سفرهای طولانی چگونه انرژی را مدیریت کنیم؟
یکی از تفاوتهای مهم رانندگی با پلاگین هیبرید در سفرهای طولانی مشخص میشود.
اگر تمام شارژ باتری را در ابتدای سفر و در شرایطی مصرف کنید که مزیت استفاده از موتور الکتریکی کمتر است، ممکن است در ادامه مسیر امکان استفاده از انرژی برقی برای شرایط مناسبتر را از دست بدهید.
به همین دلیل، برخی خودروهای پلاگین هیبرید حالتهایی برای ذخیره شارژ باتری دارند. راننده میتواند در مسیرهای طولانی و سریع، بسته به امکانات خودرو، بخشی از انرژی باتری را برای استفاده در شهر یا شرایط مناسبتر حفظ کند.
برای نمونه، میتوان در یک سفر بینشهری طولانی از حالت هیبریدی استفاده کرد و شارژ باقیمانده را برای ورود به محدوده شهری یا مسیرهای پرترافیک نگه داشت. البته این موضوع به منطق مدیریت انرژی هر خودرو بستگی دارد و نباید یک روش ثابت را برای تمام مدلها تجویز کرد.
پیشنهاد مطالعه: سیستم بازیابی انرژی ترمز در خودروهای برقی و هیبرید چیست؟
چگونه با پلاگین هیبرید اقتصادیتر رانندگی کنیم؟
رانندگی اقتصادی در خودروهای پلاگین هیبرید فقط به انتخاب حالت EV محدود نمیشود. رفتار راننده نیز مستقیماً روی میزان انرژی مصرفشده تأثیر دارد.
شتابگیری نرم داشته باشید
فشار ناگهانی روی پدال گاز، بهخصوص در حالت EV، میتواند توان زیادی از باتری دریافت کند. شتابگیری تدریجی کمک میکند انرژی با سرعت کمتری مصرف شود و پیمایش برقی افزایش پیدا کند.
از ترمز احیاکننده استفاده کنید
در هنگام کاهش سرعت، سیستم ترمز احیاکننده میتواند بخشی از انرژی حرکت خودرو را دوباره به باتری بازگرداند. به همین دلیل، پیشبینی شرایط ترافیک و کاهش سرعت بهصورت تدریجی، در شرایطی که خودرو و سیستم ترمز آن اجازه میدهد، میتواند نسبت به شتابگیری و ترمزگیریهای شدید بهرهوری بیشتری داشته باشد.

فشار غیرضروری به خودرو وارد نکنید
رانندگی تهاجمی، شتابگیریهای پیدرپی و سرعت بالا نهتنها مصرف انرژی الکتریکی را افزایش میدهد، بلکه میتواند باعث شود موتور بنزینی نیز بیشتر وارد مدار شود.
هدف از رانندگی اقتصادی، کند رانندگی کردن نیست؛ بلکه استفاده متناسب از توان خودرو با شرایط مسیر است.
نگهداری صحیح از باتری پلاگین هیبرید
باتری خودرو پلاگین هیبرید بخشی از یک سیستم مدیریتشده است و راننده نباید برای نگهداری آن فقط روی نحوه شارژ تمرکز کند.
رعایت سرویسهای دورهای، استفاده از تجهیزات شارژ مورد تأیید سازنده و توجه به هشدارهای سیستم مدیریت باتری اهمیت زیادی دارد.
از طرف دیگر، وجود باتری بزرگتر به این معنا نیست که تمام سرویسهای خودرو حذف میشوند. پلاگین هیبرید همچنان موتور احتراقی، سیستم انتقال قدرت و مجموعههای مکانیکی متعددی دارد و به همین دلیل بخش مهمی از سرویسهای دورهای آن مشابه خودروهای معمولی است. سیستم الکتریکی و باتری نیز معمولاً نیاز به تعمیر و نگهداری دورهای بسیار کمتری نسبت به موتور و مجموعههای مکانیکی دارند، اما در صورت مشاهده هشدار یا ایراد باید توسط متخصص بررسی شوند.
همچنین، خواباندن طولانیمدت خودرو با سطح شارژ بسیار پایین نیز رفتار مناسبی نیست و برای توقفهای طولانی باید دستورالعمل سازنده خودرو رعایت شود.

پیشنهاد مطالعه: برای خرید خودرو برقی دست دوم چه نکاتی را بررسی کنیم؟
نتیجه گیری
خودروی پلاگین هیبرید زمانی بیشترین بهرهوری را دارد که راننده از هر دو بخش سیستم، یعنی موتور الکتریکی و موتور بنزینی، در زمان مناسب استفاده کند.
برای مسیرهای روزانه و کوتاه، شارژ منظم و استفاده از حالت EV میتواند سهم مصرف برق را افزایش دهد. در سفرهای طولانی، حالت Hybrid و مدیریت شارژ به راننده اجازه میدهد انرژی باتری را در شرایط مناسبتری مصرف کند. در تمام مسیرها نیز شتابگیری نرم، استفاده درست از ترمز احیاکننده و رعایت سرویسهای دورهای به بهرهوری بهتر سیستم کمک میکند.
در واقع، بهترین روش استفاده از پلاگین هیبرید این نیست که همیشه خودرو را در حالت برقی نگه دارید یا تا حد ممکن از موتور بنزینی استفاده نکنید؛ بلکه باید اجازه دهید سیستم مدیریت انرژی خودرو بر اساس شرایط مسیر، سطح شارژ و نیاز به توان، بهترین ترکیب را انتخاب کند.