حالتهای رانندگی مجموعهای از برنامهریزیهای هوشمند و رفتار سیستمهای مختلف خودرو را مطابق با شرایط تغییر میدهند. در نسخههای ساده تر حالتهای رانندگی، ممکن است تغییر این مودها به عملکرد موتور و گیربکس محدود شود اما در خودروهای پیشرفتهتر که سیستمهای الکترونیکی بهروزی دارند، روی سیستمهای مختلفی از جمله؛ موتور، گیربکس، ترمزها، سیستم کنترل کشش و کنترل پایداری، سیستم تعلیق و حتی سیستم تهویه تاثیرگذار باشد.
مود رانندگی چگونه کار میکند؟
خودروهای امروزی واحدهای کنترل الکترونیکی مختلفی دارند که میتوانند عملکرد موتور، گیربکس، سیستم پایداری، فرمان و چهارچرخ محرک را کنترل و مدیریت کنند.
با تغییر مودهای رانندگی مجموعهای از پارامترهای نرمافزاری و الکترونیکی این سیستمها تغییر میکند و به همین دلیل بدون تغییر مکانیکی، عملکرد خودرو دچار تغییر میشود.
پیشنهاد مطالعه: میزان پیمایش خودروهای برقی چگونه محاسبه میشود؟
شاید مهمترین تغییر، رفتار و واکنش پدال گاز به میزان فشردن است. به عنوان مثال اگر در حالت اقتصادی (ECO) با فشردن میزان مشخصی از پدال گاز، میزان گشتاور کمتری نسبت به همین میزان فشار در حالت Sport تولید شود و به همین دلیل است که در حالت اسپرت واکنش موتور خودرو به پدال گاز سریع و قویتر است.
تفاوت مودهای ECO، NORMAL و SPORT
مود ECO یا همان حالت اقتصادی با هدف کاهش مصرف سوخت برنامهریزی شده است. در حالت اکو واکنش پدال گاز آرامتر و تعویض دندهها سریعتر و در موتورهای پایینتر انجام میشود و خودرو تمایل چندانی برای شتابگیری و رانندگی پرهیجان ندارد.
مود NORMAL یا همان حالت نرمال، عملکردی میانهرو دارد و معمولا برای سفرهای روزمره شهری انتخابی بسیار مناسب است.
حالت SPORT خودرو را در شرایطی قرار میدهد تا بیشترین میزان بازدهی موتور و گیربکس را در اختیار راننده قرار دهد. حساسیت پدال گاز بسیار بالا است و دنده در بالاترین دور موتور و نزدیک به نقطه کات اف تعویض میشود.
حالت اسپرت در خودروهای مختلف، متفاوت است. ممکن است در حالت اسپرت، فرمان به اصطلاح سفتتر شود و در صورت مجهز بودن خودرو به کیت اگزوز، در حالت اسپرت فعال شود. همچنین ممکن است عملکرد برخی از سیستمهای کنترلی نظیر کنترل کشش پایداری محدود شود تا بیشترین شتاب ممکن حاصل شود.
پیشنهاد مطالعه: سیستم کنترل فشار باد تایر چیست و چگونه کار میکند؟
در حالتهای مختلف قدرت موتور کاهش یا افزایش پیدا نمیکند. مثلا چنانچه خودرویی ۲۰۰ اسب بخار قدرت داشته باشد در هر حالت رانندگی این قدرت ۲۰۰ اسب بخار است و تبدیل به ۱۸۰ یا ۲۲۰ اسب بخار نمیشود، اما سیستمهای برنامهریزی در حالتهای مختلف میزان تقریبا معینی از قدرت را در اختیار راننده قرار میدهند.
مودهای SNOW، MUD و SAND چه تفاوتهایی دارند؟
خودروهای AWD یا همان ۴ چرخ محرک علاوه بر حالتهای معمول، حالتهایی برای رانندگی در شرایط نسبتا غیرعادی هم دارند تا در این شرایط بتوانند در کنار قدرت زیاد، تقسیم این قدرت در چهارچرخ به نحوی منتقل گردد که راه گریزی از شرایط غیرعادی برای خودرو ایجاد شود.
در حالت برفی ( Snow مود ) هدف اصلی جلوگیری از هرزگردی در شرایط برفی است. پس در این شرایط واکنش گاز بسیار ملایم و تعویض دندهها بسیار سریعتر از هر حالتی انجام میشود، همچنین عملکرد ESP در این شرایط تا حدودی کمی محدود میشود تا در صورت هرزگردی کوچک، خودرو در ارائه قدرت محدود نشود.
در MUD Mode اصلیترین اتفاق این است که دندهها زود عوض نمیشود و خودرو در دندههای سنگین وبا هرزگردی به مسیر خود ادامه میدهد و به موجب این اتفاق عملکرد ESP تقریبا قطع میشود.
در Sand Mode حفظ حرکت اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل موتور و گیربکس معمولاً اجازه میدهند دور موتور بالاتر باقی بماند و سیستم کنترل کشش نیز نباید با کاهش بیش از اندازه قدرت باعث متوقف شدن خودرو در شن شود.
مود رانندگی خودروهای برقی و هیبریدی
حالتهای رانندگی در خودروهای برقی و هیبریدی کمی متفاوت است. تغییر حالت رانندگی در این خودروها میتواند عملکرد شدت سیستم بازیابی انرژی ترمز را تحت تاثیر قرار دهد.
از سوی دیگر گزینههایی نظیر EV، HEV، Battery Save که الزاما از حالتهای رانندگی نیستند بر عملکرد موتور و گیربکس خودرو تاثیراتی بگذارد.
پس چنانچه در یک خودرو انرژی نو، حالت اسپرت را انتخاب کردید، اما سیستم بازیابی انرژی ترمز را در بالاترین سطح ممکن قرار دادید، انتظار عملکرد نسبتا محدودتری نسبت به حالت اسپرت با سیستم بازیابی انرژی ترمز در کمترین حالت ممکن را داشته باشید.
پیشنهاد مطالعه: سیستم بازیابی انرژی ترمز در خودروهای برقی و هیبرید چیست؟
آیا استفاده از Sport Mode به خودرو آسیب میزند؟
استفاده عادی از Sport Mode برای خودرویی که کارخانه این قابلیت را در آن تعریف کرده، بهخودیخود آسیبزا نیست. با این حال در این حالت معمولاً موتور در دورهای بالاتری کار میکند، گیربکس دیرتر دنده عوض میکند و راننده نیز از بیشتر توان خودرو استفاده میکند؛ در نتیجه مصرف سوخت افزایش پیدا خواهد کرد.
جمع بندی
مودهای رانندگی، تغییر رفتار خودرو در شرایط مختلف است. این تفاوتها به عملکرد حساسیت پدال گاز محدود نمیشود و میتواند برنامهریزی قسمتهای مختلفی از جمله سیستم کنترل کشش پایداری، سیستم AWD، فرمان و حتی تعلیق را تغییر دهد.
به همین دلیل آشنایی با رفتار هر حالت رانندگی، میتواند در شرایط مختلف به راننده کمک کند تا سفر خوشایندتری را تجربه کند .
