میزان پیمایش خودرو برقی یعنی چی؟
میزان پیمایش یا برد خودروهای برقی به مسافتی گفته میشود که خودرو میتواند با یک بار شارژ کامل باتری طی کند که معمولا هم این عدد با واحد کیلومتر اعلام میشود، البته این میزان میتواند مقدار پیمایش باقیمانده با درصد شارژ فعلی خودرو هم باشد.
محاسبه برد خودروهای برقی، میزان شارژ باتری و میزان انرژی مورد نیاز برای پیمودن هر کیلومتر است. به عنوان مثال وزارت انرژی ایالت متحده امریکا، ظرفیت باتری و بازده خودرو را از عوامل اصلی تعیینکننده میزان پیمایش میداند.
فرمول محاسبه پیمایش خودروهای برقی
پیمایش خودرو برقی = درصد باقی مانده شارژ خودرو / مصرف انرژی در ۱۰۰ کیلومتر * ۱۰۰
واحد ظرفیت باتری کیلووات ساعت یا KWH و مصرف انرژی کیلووات ساعت در ۱۰۰ کیلومتر است.
اگر خودروی برقی دارای ظرفیت باتری ۶۰ کیلووات ساعت باشد و میانگین مصرف انرژی آن ۱۵ کیلووات ساعت در ۱۰۰ کیلومتر باشد:
400=100*(15/60)
طبق فرمول فوق، خودرو مذکور امکان پیمایش ۴۰۰ کیلومتر را خواهد داشت. البته این نکته را فراموش نکنید، این اتفاق زمانی رخ خواهد داد که در تمام ۴۰۰ کیلومتر شما بتوانید به طور ثابت ۱۵ کیلووات ساعت در ۱۰۰ کیلومتر مصرف انرژی داشته باشید که تا میزان بسیار زیادی غیر ممکن است.

تفاوت ظرفیت اسمی و ظرفیت قابل استفاده باتری خودروهای برقی
ظرفیت اسمی یا Gross Capacity کل انرژی قابل ذخیره در پک باتری را نشان میدهد و ظرفیت قابل استفاده یا Usable Capacity مقدار انرژی است که سیستم مدیریت باتریها اجازه میدهد در مدارِ استفاده قرار بگیرد.
برای اینکه تمام سلولهای باتریها خالی نشود و یا حتی بیش از اندازه شارژ نشوند، بخشی از ظرفیت باتری تحت عنوان حاشیه محافظتی در نظر گرفته میشود. بنابراین برای محاسبه دقیقتر پیمایش باید از ظرفیت قابل استفاده باتری استفاده کرد که البته عدد رسمی برای آن اعلام نمیشود و تجربه استفاده از خودرو میتواند نسبت به این موضوع به مالک آگاهی برساند.
چرا عدد پیمایش پشتآمپر با عدد کاتالوگ متفاوت است؟
میزان پیمایش باقیمانده که روی صفحه کیلومتر خودرو در زمان شارژ ۱۰۰ درصد نشان داده میشود، یک محاسبه تخمینی نسبتاً دقیق از رفتار مصرفی شما است و ممکن است با عدد کاتالوگی ذکر شده باتری خودرو کاملاً متفاوت باشد.
فرمول ساده محاسبه پیمایش پشت آمپر طبق اطلاعات ذیل محاسبه میشود
پیمایش باقیمانده = انرژی باقیمانده باتری ÷ مصرف پیشبینیشده در هر کیلومتر
حال شاید برای شما سوال باشد مصرف پیشبینی شده توسط خودرو و مرکز پردازش اطلاعات خودرو چگونه محاسبه میشود.
این مرکز پردازش کمیتهای مختلفی نظیر: مصرف انرژی در کیلومترهای اخیر، میانگین مصرف بلندمدت راننده، سرعت خودرو، دمای محیط و باتری، میزان استفاده از کولر یا بخاری، شیب و ارتفاع مسیر، وزن بار و سرنشینان و مصرف تجهیزات برقی هنگام توقف در کیلومترهای پیشین را ثبت میکند و براساس آن مصرف پیشبینی شده را تخمین میزند.
پس ممکن است شما با تعویض سبک رانندگی از شهر به جاده و طی کردن مسافت بسیار کمی، شاهد افت نسبتاً بیشترِ میزان پیمایش خودرو شوید که امری طبیعی است.

چه عواملی در کم شدن پیمایش خودرو برقی تاثیر میگذارند؟
- سرعت بالا
در سرعتهای بالا علاوه بر اینکه میزان دور موتور بالاتر است و نیاز به انرژی بیشتر برای آن است، مقاومت هوا هم افزایش پیداش میکند که بر میزان پیمایش خودرو تاثیر منفی میگذارد.
- شتابگیریهای ناگهانی و متعدد
باتوجه به اینکه موتورهای الکتریکی امکان ارائه تمام گشتاور خود از لحظه اول را دارند، توان بسیار زیادی میطلبند و در نهایت باتری مجبور است میزان انرژی بسیار بیشتری در لحظه برای نهایت راندمان خودرو به موتور منتقل کند.
- دمای محیطی پایین
هوای سرد میتواند مقاومت غلتشی لاستیک (برگشتن لاستیک به حالت اولیه پس از اصطکاک با آسفالت) که موجب تحت تاثیر قرار گرفتن عملکرد باتری خواهد شد.
علاوه براین خودرو برای گرم کردن باتری و دمای کابین باید از شارژ باتری استفاده کند.
- شیب مسیر
قاعدتا و براساس علم فیزیک، حرکت در سربالایی نیاز به انرژی بیشتری دارد و چنانچه مسیر دارای سربالاییهایی زیادی باشد، مصرف باتری بیشتر خواهد بود.
- بار و تجهیزات جانبی
هر نوع بار اضافهای میتواند وزن و مقاومت هوا را افزایش دهد و همین موضوع میتواند بر روی مسائل دیگری همانند آیروداینامیک هم تاثیر گذار باشد که در نتیجه مصرف باتری را بالا خواهد برد.

چقدر میتوانیم بر روی ظرفیت باتری برای سفر اعتماد کنیم؟
اگر بخواهید خیال راحتتری برای میزان مسافت طی شده با خودرو برقی داشته باشید، بهتر است حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد ظرفیت باتری را به عنوان حاشیه اطمینان در نظر بگیرید.
مثلا اگر ۳۵۰ کیلومتر از میزان پیمایش خودرو باقی مانده باشد.
با احتیاط ۱۵ درصد، این پیمایش ۲۹۷ کیلومتر خواهد بود و این عدد در ۲۰ درصد، ۲۸۰ کیلومتر است.
درصد احتیاط را براساس شیب مسیر، میزان بار و وزن خودرو، وضعیت جوی و سایر مواردی که در کم شدن میزان پیمایش خودرو برقی تاثیرگذار است، در نظر بگیرید.

جمع بندی
همانطور که در مطلب ذکر کردیم؛ میزان پیمایش خودروهای برقی از تقسیم ظرفیت قابل استفاده باتری بر میزان مصرف و رفتار شما در کیلومترهای پیشین محاسبه میشود.
اما با این حال ممکن است در مسیری که درحال حرکت هستید، اتفاقات پیشبینی نشدهای رخ بدهد که بر میزان مصرف خودرو ما تاثیر بگذارد.
برای محاسبه دقیقتر برد واقعی باید چهار داده اصلی و ۱ متمم را در اختیار داشت:
- ظرفیت قابلاستفاده باتری
- درصد شارژ مصرفشده
- مسافت طیشده
- میانگین مصرف انرژی
+ احتیاط برای مسائل پیشبینی نشده
شما با استفاده از این المانها و پس از مدتی که خودرو برقی را در اختیار داشتهاید، میتوانید تخمین دقیقی برای میزان پیمایشهای آینده داشته باشید.