مهم‌ترین دلایل روشن شدن چراغ گیربکس اتوماتیک
هفت دلیل از مهم‌ترین دلیل‌های روشن شدن جراغ گیربکس را در ادامه باهم مطالعه خواهیم کرد.
بالا رفتن بیشتر از حد مجاز دمای گیربکس
یکی از رایج‌ترین دلایل روشن شدن چراغ گیربکس اتوماتیک، افزایش دمای روغن گیربکس یا مجموعه قطعات گیربکس است. سیستم خنک‌کاری وظیفه نگه‌داشتن گیربکس در دمای مجاز را دارد اما عواملی مانند؛ رانندگی طولانی در ترافیک‌های سنگین شهری، شتاب‌گیری‌های سنگین پیاپی و حرکت طولانی‌مدت در سربالایی می‌تواند دمای گیربکس را تا حدی بالا ببر که موجب روشن شدن چراغ آن شود.
در گیربکس‌های DCT (دوکلاچه)، حرکت در ترافیک‌های سنگین که موجب توقف و حرکت مکرر می‌گردد، اهمیت بیشتری دارد، چراکه این مدل از گیربکس‌ها در این شرایط، بیشتر در معرض بالا رفتن دمای گیربکس هستند.
پیشنهاد مطالعه: چگونه عمر موتور توربو را افزایش دهیم؟
کم شدن یا نشتی روغن گیربکس
روغن گیربکس صرفا برای روانکاری نیست و بخش مهمی از انتقال فشار هیدرولیکی و کمک به خنک‌کاری گیربکس را بر عهده دارد. چنانچه سطح روغن به سبب نشتی از میزان مجاز تعیین شده کم‌تر شود، میزان فشار هیدرولیکی مورد نیاز گیربکس تامین نمی‌شود و در نتیجه تعویض دنده با اختلال مواجه می‌شود، دما گیربکس بالا می‌رود و در نتیجه موجب روشن شدن چراغ گیربکس می‌گردد.
توجه داشته باشید کم بودن سطح روغن می‌تواند موجب آسیب دیدن جدی قطعات داخلی گیربکس شود و بررسی سطح آن از ملزومات نگه‌داری گیربکس اتوماتیک است.
استفاده از روغن گیربکس نامناسب و دیر عوض کردن آن
روغن گیربکس مانند هر روغن دیگری به‌مرور زمان و به موجب فشار کاری و حرارت، کیفیت اولیه خود را از دست می‌دهد و در این حالت، به سبب درست انجام نشدن خنک کاری و فشارهای هیدرولیکی، گیربکس تحت فشار خواهد گرفت.
البته تنها دیر عوض کردن روغن گیربکس مسئله نیست و استفاده از روغن نامناسب حتی می‌تواند آسیب‌های جدی‌تر به مجموعه گیربکس وارد کند. در تعویض روغن گیربکس اتوماتیک می‌بایست حتما به مشخصات کامل ویژگی‌های ذکر شده توسط سازنده توجه داشته باشید و روغن گیربکس را بر اساس این ویژگی‌ها انتخاب کنید.
روغن مناسب گیربکس‌های CVT، DCT، WDCT، AT با هم تفاوت دارند و استفاده از روغن اشتباه، باعث اختلال عملکرد در اجزای محتلف گیربکس گردد و در نهایت قطعات داخلی گیربکس آسیب ببینند.
اختلال در شیر برقی
شیرهای برقی مسئولیت کنترل فشار و مسیر روغن را دارند. این قطعات با دریافت فرمان از TCU گیرکس، عمل تعویض دنده را فراهم می‌سازند. چنانچه شیر برقی دچار فرسودگی، اختلال الکتریکی و یا گرفتگی شده باشد، فشار روغن به درستی تنظیم نمی‌شود و در عملکرد تعویض دنده‌ها تاثیر منفی می‌گذارد و در نهایت موجب روشن شدن چراغ گیربکس خودرو می‌شود.
مشکلات برقی یا TCU
گیربکس برخلاف تصور که صرفا یک مجموعه مکانیکی است، از مجموعه‌ای از قطعات الکترونیکی، سیم‌کشی‌ها و اتصالات تشکیل شده است.
واحد کنترل گیربکس یا همان TCU اطلاعات سنسورها را دریافت می‌کند و براساس شرایط دستورات را ارسال می‌کند.
آسیب دیدن سیم‌کشی خودرو، ایراد در سوکت‌ها و اتصالات و اختلال در عملکردهای الکتریکی می‌تواند ارتباط میان اجزای گیربکس را قطع کند. همچنین در بعضی از خودروها مشکلات باتری یا افت ولتاژ می‌تواند برا عملکرد واحدهای الکترونیکی و گیربکس تاثیر منفی بگذار و در نهایت اخطار گیربکس را روشن کند.
خرابی سنسورها گیربکس
سنسورها اطلاعاتی نظیر دمای گیربکس، چرخش شفت و وضعیت دنده را به TCU ارسال می‌کنند. پس به همین دلیل گیربکس‌های اتوماتیک برای عملکرد و کنترل دقیق به این سنسورها وابسته هستند.
چنانچه هر کدام از این سنسورها دچار آسیب شوند و یا عملکرد درستی نداشته باشند، اطلاعات نادرستی به کامپیتور خودرو ارسال می‌کنند و در نتیجه سیستم نمی‌تواند زمان و نحوه تعویض دنده را به درستی انجام دهند.
آسیب دیدگی یا خرابی قطعات داخلی گیربکس
این نوع از خرابی معمولا به دلایلی مانند کارکرد طولانی مدت، فشار کاری زیاد، نگه‌داری نامناسب و ادامه رانندگی بدون توجه به علائم اولیه اتفاق می‌افتد و ممکن است قطعاتی نطیر؛ کلاچ‌ها، چرخ‌دنده‌ها و یاتاقان‌ها دچار آسیب شده باشند که عملکرد گیربکس را مختل و چراغ گیربکس را روشن کند.
پیشنهاد مطالعه: لاستیک پهن برای آفرود بهتر است یا باریک؟
هنگام روشن شدن چراغ گیربکس چه کار کنیم؟
اولین اقدام هنگام روشن شدن چراغ گیربکس، حفظ آرامش و جلوگیری از وارد کردن فشار بیشتر به سیستم انتقال قدرت است. روشن شدن این چراغ لزوماً به معنای توقف فوری خودرو نیست، اما باید شرایط هشدار را جدی گرفت.
اقدامات زیر می‌توانند به کاهش احتمال آسیب بیشتر کمک کنند:
1. در محل ایمن توقف کنید: اگر چراغ همراه با پیام افزایش دما، صدای غیرعادی یا اختلال در حرکت خودرو است، در اولین فرصت و با رعایت ایمنی در محل مناسبی توقف کنید.
2. پیام پشت آمپر را بررسی کنید: در بعضی خودروها، نمایشگر اطلاعات دقیق‌تری درباره نوع هشدار ارائه می‌دهد. پیام‌هایی مانند Transmission Hot یا Transmission Fault می‌توانند در تشخیص اولیه کمک‌کننده باشند.
3. به نشانه‌های غیرعادی توجه کنید: بوی سوختگی، تقه شدید، تأخیر در تعویض دنده، لغزش یا افت محسوس شتاب را نادیده نگیرید.
4. در صورت هشدار دمای بالا، دستورالعمل سازنده را اجرا کنید: نحوه خنک شدن گیربکس در خودروهای مختلف متفاوت است. برای مثال، در برخی مدل‌های هیوندای مجهز به DCT توصیه شده خودرو در محل ایمن متوقف شود، دنده در وضعیت P قرار بگیرد و موتور روشن بماند تا گیربکس خنک شود. این دستورالعمل را نباید به تمام خودروها تعمیم داد.
5. در صورت اختلال جدی از ادامه رانندگی خودداری کنید: اگر خودرو به‌درستی حرکت نمی‌کند، گیربکس دچار لغزش شدید شده یا هشدار توقف فوری نمایش داده می‌شود، بهتر است از امداد خودرو یا خودروبر مناسب استفاده کنید.
6. نکته مهم اینکه پاک کردن کد خطا یا خاموش شدن موقت چراغ به معنای برطرف شدن مشکل نیست. همچنین جدا کردن باتری یا افزودن روغن بدون بررسی سطح و مشخصات فنی آن، روش مناسبی برای رفع این هشدار محسوب نمی‌شود.
پیشنهاد مطالعه: ضدیخ خودرو را هر چند وقت یک‌بار باید تعویض کنیم؟
جمع بندی
روشن شدن چراغ گیربکس از جمله هشدارهایی است که تحت هیچ شرایطی نباید آن را نادیده بگیرید و ساده از آن عبور کنید.
البته که روشن شدن چراغ گیربکس حتما به معنای خرابی کامل گیربکس نیست اما دلایلی که موجب این اتفاق می‌شود را در مطلب شرح دادیم.
مهم‌ترین اقدام پس از روشن شدن چراغ گیربکس، توجه به علائم پشت آمپر است و چنانچه چراغ مخصوصی بابت اخطار وجود ندارد می‌باست نشانه‌های آن را ببینید و در سریع‌ترین زمان ممکن مراجعه به مرکز خدمات و عیب‌یابی تخصصی مراجعه کنید تا اگر گیربکس اختلال کوچکی دارد، به دلیل عدم توجه و حساسیت به مشکلی بزرگ بدل نشود.
