با این حال، همیشه آمار و ارقام هستند که ابعاد دقیق پیشرفت یا بحران و رکود را برملا میکنند. با این که هنوز هیچ آمار رسمی دقیقی از سوی نهادهای بالادستی صنعت و تجارت خودرو در کشور در زمینه تولید خودرو در بازه زمانی فروردین و اردیبهشت ماه امسال منتشر نشده اما در چند روز اخیر برخی رسانههای تخصصی حوزه خودرو به جدولی اشاره کردهاند که تعداد تولید خودرو در دو ماه قبل را اعلام کرده است.
گرچه داوری در مورد عملکرد صنعت خودرو نسبت به اهداف پیشبینی شده برای تیراژ تولید، بدون داشتن آمار دقیق امکانناپذیر است اما پنهان کردن اطلاعات واقعی هم نمیتواند پرده بر واقعیت موجود بکشد.
مراجعه به جدول منتشر شده، نشان میدهد که خطوط تولید موجود در کشور برای ساخت خودرو در دو ماهه اول امسال، بسیار کمتر از ظرفیت اسمی و رسمی به کار گرفته شدهاند و بنابراین نرخ عرضه به بازار بسیار کاهش داشته است.
این آمار غیررسمی اما متناسب با واقعیت نشان میدهد ایران خودرو به عنوان بزرگترین خودروساز کشور، در اردیبهشت امسال 33 درصد کاهش تولید را تجربه کرده است. شرکت سایپا به عنوان خودروساز دوم کشور البته وضعیت بغرنجی داشته و با افت نزدیک به 70 درصد در تولید مواجه شده که طبیعتا این آمار نشانگر وضعیت بحرانی در این شرکت و به صدا در آمدن آژیر قرمز برای نارنجیهای جاده مخصوص است.
بررسی آمار تولید اردیبهشت ماه خودروسازان بخش خصوصی هم نشان میدهد که اوضاع به هیچ وجه رضایتبخش نیست. کرمان موتور با 76 درصد کاهش تولید، مدیران خودرو با 88 درصد کاهش تولید و بهمن موتور با 59 درصد کاهش در تیراژ تولید هم وضعیت بسیار پیچیدهای دارند که نشان میدهد چرا تا این حد قیمت خودرو در ماه اردیبهشت رو به افزایش بوده است.
بقیه خودروسازان و مونتاژکاران هم آنقدر در تولید ضعیف بودهاند که آمارشان قابل ذکر نیست.
البته که صنعت خودروسازی نیز مثل دیگر نهادهای اقتصادی کشور در دو ماهه ابتدایی سال، درگیر جنگ و حواشی مبتلا به آسیبهای زیرساختی صنعت و حتی دوران بلاتکلیفی آتشبس بوده و این میزان افت تولید، باورپذیر است اما نکته مهم این است که نهادهای بالادستی که اصولا سیاستگذاری در صنعت خودرو را بر عهده داشته و دارند برای بازگشت به حالت عادی چه تمهیداتی در نظر خواهند گرفت.
تأثیر افت تولید بر بازار و قیمت خودرو
با وجود افزایش قیمت در ابتدای سال جاری، بازار خودرو چند روزی است که در رکود به سر میبرد و چنین وضعیتی برای کارخانجات نیز بسیار نامطلوب خواد بود چرا که زنجیره تامین و یا سفارشگذاری برای ساخت خودروهای CKD نیز ریتم حیاتی خود را از دست میدهد.
با این همه بازار خودرو ایران دارای پتانسیل بالایی است و اگر شرایط عادی شود و صنایع کشور از این حالت بلاتکلیفی خارج شوند، انتظار میرود صنعتگران فعال و پرتلاش ایران در زمان کوتاهی بتوانند شرایط تولید را به حالت عادی برگردانند.
پیشبینی آسانی نیست اما ممکن است تابستان امسال، آغازی بر افزایش تولید و تنوع محصول در صنعت خودروسازی کشور باشد با این ملاحظه که اگر صنعت خودروسازی چین با تلاش چشمگیری در حال نفوذ به بازارهای قارههای اروپا و آمریکاست، حداقل در بازار ایران سابقه قابل اتکا و امکانات قابل توجهی دارد که میتوانند ظرفیت تولید را با سرعت بالایی افزایش دهند.
